Van krijgen naar verdienen

Hervormingsvoorstel voor een eenvoudiger en evenwichtiger Nederlands belastingstelsel

  1. Waarom dit voorstel?

    Veel mensen vinden belastingen ingewikkeld. Politieke discussies gaan vaak over afzonderlijke belastingen, uitzonderingen en regels. Daardoor is het lastig te zien welke maatschappelijke keuzes werkelijk worden gemaakt. Dit voorstel probeert die keuzes zichtbaar te maken. Door uit te gaan van draagkracht:

  2. Drie bronnen van draagkracht

    Draagkracht is het vermogen van een persoon om belastingen te betalen zonder dat daardoor zijn bestaanszekerheid in gevaar komt.
    Economische draagkracht ontstaat volgens dit voorstel uit:
    - arbeid en ondernemerschap, is inkomen dat iemand verdient door te werken
    - vermogen bestaat uit opgebouwde bezittingen zoals spaargeld, beleggingen of vastgoed
    - vermogensoverdrachten zijn schenkingen en erfenissen die iemand ontvangt zonder daarvoor zelf te hebben gewerkt.

  3. Belastingdruk verschuiven: minder belasting op arbeid en ondernemerschap

    Economische draagkracht komt niet alleen voort uit arbeid, maar steeds meer uit vermogen en vermogensoverdrachten. Naarmate deze bronnen een groter deel van de totale draagkracht vormen, ligt een grotere bijdrage aan de belastingopbrengst voor de hand.
    Daarom pleit dit voorstel voor een verschuiving van de belastingdruk naar vermogen en vermogensoverdrachten (erfenissen en schenkingen), met minder belasting op arbeid en ondernemerschap. De huidige belastingopbrengst vormt de ondergrens: De hervorming mag de overheid per saldo niet minder opleveren dan het huidige stelsel, rekening houdend met belastinginkomsten, sociale premies en overheidsuitgaven. Budgetneutraliteit is een harde randvoorwaarde.

  4. Hervorming van Box3

    Het huidige Box3-stelsel staat al jaren ter discussie. Discussies over fictief rendement, werkelijk rendement, uitzonderingen en juridische procedures hebben geleid tot een systeem dat voor veel burgers moeilijk te begrijpen is en voor de overheid steeds ingewikkelder wordt uit te voeren.
    Dit voorstel kiest daarom voor een eenvoudiger uitgangspunt: niet het jaarlijkse rendement op vermogen vormt de grondslag voor belastingheffing, maar het nettovermogen (waarde minus schuld) zelf.
    Het achterliggende idee is dat vermogen economische mogelijkheden vertegenwoordigt, ongeacht of het rendement in een bepaald jaar hoog, laag of zelfs negatief is. Iemand met een groot vermogen beschikt in beginsel over andere financiële mogelijkheden dan iemand met weinig of geen vermogen. Uitgangspunt is een brede vermogensgrondslag waarin verschillende vormen van vermogen zoveel mogelijk gelijk worden behandeld. Tot deze grondslag behoren bijvoorbeeld spaargeld, beleggingen, tweede woningen, beleggingsvastgoed en het nettovermogen in de eigen woning. Schulden worden daarop in mindering gebracht, zodat belasting wordt geheven over het nettovermogen.

    Binnen dit systeem kunnen drie elementen worden onderscheiden:
    - de belastingvrije voet voor de verkrijgingsbelasting;
    - de progressiestructuur (schijven en tarieven) van de verkrijgingsbelasting;
    - het tarief van de vermogensbelasting.
    De exacte invulling hiervan blijft een politieke keuze.

    Liquiditeit van beleggingen
    Vrij verhandelbare beleggingen, zoals beursgenoteerde aandelen, kunnen worden verkocht om de vermogensbelasting te betalen. Het risico van koersschommelingen en de eventuele noodzaak tot verkoop behoren tot de verantwoordelijkheid van de belegger en vormen op zichzelf geen reden voor belastinguitstel.

    Waarom ook het nettovermogen van de eigen woning meetelt:
    Een woning is niet alleen een woonvoorziening maar vertegenwoordigt ook vermogen. Een huurder beschikt niet over het vermogen dat in de gehuurde woning besloten ligt maar betaalt wel maandelijks voor het gebruik ervan. Die huur kan een aanzienlijk deel van het inkomen opeisen, zonder dat de huurder daarmee zelf woningvermogen opbouwt. Een eigenaar-bewoner beschikt daarentegen over de nettovermogenswaarde van de woning na aftrek van de hypotheekschuld en kan profiteren van de waardestijging. Dit voorstel belast daarom het wonen niet als zodanig maar betrekt het opgebouwde woningvermogen bij de vermogensbelasting. Omdat woningvermogen niet altijd direct beschikbaar is om belasting te betalen zijn passende betalingsregelingen nodig om gedwongen verkoop wegens de heffing te voorkomen.
    Het doel van deze hervorming is niet alleen om vermogen zwaarder te belasten als doel op zichzelf, maar ook om te komen tot een eenvoudiger, transparanter en beter uitvoerbaar systeem dat kan bijdragen aan een evenwichtiger belastingmix tussen arbeid, ondernemerschap en vermogen.

  5. Eén persoonlijke verkrijgingsbelasting (Erfenissen en schenkingen)

    De bestaande schenk- en erfbelasting worden vervangen door één persoonlijke verkrijgingsbelasting. Substantiële schenkingen en erfenissen worden per ontvanger op een levenslange rekening bijgehouden. Boven een levenslange belastingvrije voet geldt een progressieve heffing; het reeds aanwezige vermogen en arbeidsinkomen van de ontvanger tellen niet mee voor die progressie. Kleine giften worden administratief ontzien.
    Een geërfde woning telt, na aftrek van een eventuele hypotheekschuld, in beginsel mee voor de verkrijgingsbelasting, Bij voortgezette eigen bewoning en onvoldoende liquide middelen kan betaling worden uitgesteld, zodat verkoop uitsluitend vanwege de aanslag wordt voorkomen. Ook bij bedrijfsopvolging verschuift de bescherming van grote vrijstellingen naar betalingsuitstel en gespreide afbetaling. Gezonde familiebedrijven mogen niet door een belastingaanslag tot verkoop worden gedwongen.

  6. De rol van de politieke partijen

    Politieke partijen presenteren vóór de verkiezingen hun gewenste verdeling van de belastingdruk over arbeid, vermogen en vermogensoverdrachten. De gevolgen voor werknemers, ondernemers, vermogensbezitters en de overheidsfinanciën worden daarbij op een uniforme manier doorgerekend door het CPB en onderbouwd met gegevens van het CBS. Hierdoor worden politieke keuzes transparanter, beter vergelijkbaar en beter toetsbaar voor de kiezer. Zo wordt richting gegeven aan het maatschappelijke debat.

  7. Tot slot

    De kern van dit voorstel is niet alleen een wijziging van belastingen, maar ook meer transparantie over de keuzes die aan het belastingstelsel ten grondslag liggen. Het maakt zichtbaar welke bronnen van draagkracht bestaan, hoe de belastingdruk daarover wordt verdeeld en welke politieke keuzes daarin worden gemaakt.


    Kunt u zich hierin vinden? Wijs uw politieke vertegenwoordiger(s) op erfenisvoorallen.nl
    Alle teksten zijn een weergave van dialogen met AI.