Haalbaarheidsanalyse

Van krijgen naar verdienen: Kernconclusie

Het voorstel is in zijn kern technisch en fiscaal doorrekenbaar. Er is geen evidente economische of fiscale onmogelijkheid die invoering bij voorbaat uitsluit. De belangrijkste onzekerheden zijn de precieze belastingopbrengst, de uitvoering van de levenslange verkrijgingsrekening, internationale situaties en de omvang van de terugsluis naar arbeid en ondernemerschap.

De staffel 0% - 8% - 13% - 20% - 30% - 40% moet daarom nadrukkelijk als testvariant worden gezien. Vóór invoering worden de nultariefvoet, schijfgrenzen en tarieven op basis van de feitelijke grondslag gekalibreerd. Dat maakt budgetneutraliteit bestuurbaar zonder vooraf één tariefstructuur vast te zetten.

 

Sterke punten
Levenslange cumulatie beperkt het voordeel van het spreiden van grote schenkingen en erfenissen over meerdere jaren.

De dynamische neutraliteitswaarborg voorkomt dat een groeiende erfsom automatisch tot een steeds hogere reële belastingdruk leidt.

Bij bedrijfsopvolging verschuift de bescherming van een ruime vrijstelling naar liquiditeitsbescherming en betalingsuitstel, zodat gezonde bedrijven niet uitsluitend vanwege de belasting hoeven te worden verkocht.

Structurele netto-meeropbrengst wordt teruggesluisd naar arbeid, ondernemerschap en werkgeverslasten in plaats van automatisch gebruikt voor hogere overheidsuitgaven.

 

 

 

Belangrijkste aandachtspunten

 

Onderdeel

Wat nog nodig is

Opbrengst

Microdata om te bepalen wat de teststaffel werkelijk oplevert.

Uitvoering

ICT- en uitvoeringstoets voor de levenslange verkrijgingsrekening.

Kleine giften

Eenvoudige de-minimisregel om administratieve lasten te beperken.

Internationaal

Regels voor emigratie, immigratie, buitenlandse erfenissen en dubbele belasting.

Bedrijfsopvolging

Toetsing van betalingsregelingen van 10, 20 en 30 jaar.

Gedrag

Stresstests voor ontwijking, timing, emigratie en waardering.

 

Groeiende erfsom
Een grotere toekomstige erfsom hoeft niet te betekenen dat de overheid automatisch steeds meer belasting int. Bij de jaarlijkse monitoring en vijfjaarlijkse herijking kunnen tarieven worden verlaagd, schijfgrenzen worden verruimd en/of de nultariefvoet worden verhoogd. Een resterende structurele netto-meeropbrengst kan vervolgens via het Verdienendividend worden teruggegeven aan arbeid en ondernemerschap.

Wat moet vóór invoering worden bewezen?
De doorslaggevende vervolgstap is een pre-doorrekening. Daarin moet worden vastgesteld hoeveel de teststaffel daadwerkelijk opbrengt, wat gedrag en uitvoering kosten, welke gevolgen ontstaan voor verschillende verkrijgers en hoeveel structurele ruimte resteert voor lastenverlaging op arbeid. Ook de 60/40-verdeling kan daarbij worden vergeleken met alternatieve verdeelsleutels.

Eindoordeel
De architectuur van het voorstel is voldoende concreet om serieus te laten doorrekenen. De financiële parameters zijn echter nog geen bewezen uitkomst. De haalbaarheid staat of valt daarom vooral met een onafhankelijke microsimulatie en uitvoeringstoets. Als daaruit blijkt dat de opbrengst, uitvoering en verdeling binnen de gestelde waarborgen passen, kunnen vrijstelling, schijfgrenzen en tarieven definitief worden vastgesteld.