Kerst en de Nieuwe Erfzonde

In de Bijbel staat erfzonde voor een last die van generatie op generatie wordt doorgegeven, zonder dat iemand er zelf om heeft gevraagd. Het is een oud begrip, maar opvallend actueel. Want wie vandaag naar de verdeling van vermogen kijkt, ziet een moderne variant opduiken: rijkdom die zich steeds sterker concentreert in families, alsof welvaart erfelijk bezit is in plaats van een maatschappelijk goed.

In Nederland stapelt vermogen zich op in bloedlijnen, terwijl jongeren zonder vermogende ouders steeds vaker vastlopen op de woningmarkt, studieschulden en stijgende kosten. Niet uit onwil, maar uit een systeem dat privileges doorgeeft alsof het natuurwetten zijn.

Toch vertelt Kerst een ander verhaal. Het kerstverhaal gaat niet over afkomst, maar over een nieuw begin dat voor iedereen toegankelijk is. Over licht dat zich niet terugtrekt in één huis, maar zich verspreidt. Over een samenleving waarin geboorte geen loterij is, maar een startpunt.

Steeds meer stemmen pleiten daarom voor een herbezinning op wat we doorgeven. Niet om families te straffen, maar om kansen te delen. Niet om bezit af te pakken, maar om de samenleving te versterken. Ideeën zoals een basis-erfenis voor alle jongeren — gefinancierd uit een deel van de grote vermogensoverdrachten — winnen terrein in binnen- en buitenland.

Het raakt aan een simpele vraag die juist rond Kerst urgent klinkt:
Welke erfenis willen we als samenleving achterlaten?

Een erfenis van gesloten deuren, of een van gedeelde kansen?
Een erfenis van stapeling, of van circulatie?
Een erfenis van erfzonde, of van rechtvaardigheid?

Kerst nodigt uit om opnieuw te kijken naar wat we vanzelfsprekend zijn gaan vinden. Misschien is dit het moment om te erkennen dat echte rijkdom niet ontstaat door vast te houden, maar door te delen. En dat een samenleving sterker wordt wanneer iedereen een begin krijgt — niet alleen wie toevallig in de juiste wieg is geboren.